راهنمای مراقبت از سالمند آلزایمری در منزل
مراقبت از سالمند آلزایمری نیاز به مهارت و دانش تخصصی دارد. فردی که برای مراقبت از سالمند مبتلا به آلزایمر اقدام میکند باید آشنایی کامل را با این بیماری داشته باشد و نشانهها و علائم جسمی و روانی آن را به خوبی بشناسد. آلزایمر یک بیماری مزمن و عصبی است که طی آن بیمار در طول زمان عملکردهای شناختی و به قولی حافظه خود را از دست میدهد. یک بیمار مبتلا به آلزایمر به تدریج دچار تغییر در عملکردهای رفتاری و خلقوخو میشود و قوه قضاوتش تحت تاثیر قرار میگیرد. با پیشرفت بیماری محیط و افراد برای بیمار غریبه میشوند و کمکم همه چیز را فراموش میکند. نگهداری از این دست سالمندان میتواند سخت و چالشبرانگیز باشد به خصوص که نیاز به مراقبت دائم دارند. برای مراقبت مناسب باید رفتار با سالمند آلزایمری، علل توهم در بیماران آلزایمری و علائم مرگ بیماران آلزایمری آشنا باشید.
مراقبت از سالمند آلزایمری به دلیل مشغلههای روزمره برای بسیاری از خانوادهها سخت است. اینجاست که خدمات درمان در منزل همراز میتواند به یاری خانوادهها بیاید و با ارائه خدمات مختلف به نگهداری از سالمند آلزایمری در منزل کمک کند. شما علاوه بر درخواست اعزام پرستار به منزل می توانید از خدمات دیگری مثل انجام آزمایش در منزل و فیزیوتراپی در منزل هم برای نگهداری مناسب از سالمند آلزایمری خود استفاده کنید. برای دریافت خدمات درمان در منزل همین حالا تماس بگیرید. ۰۹۱۲۳۰۳۹۳۱۶ – ۰۲۱۲۲۶۸۹۳۹۸
بیماری آلزایمر چیست؟
آلزایمر یکی از شایعترین بیماریها و مشکلاتی است که سالمندان به آن مبتلا میشوند. از آنجا که پیری و کهولت سن یک موضوع غیرقابل اجتناب است جلوی بروز آلزایمر را هم نمیتوان گرفت. معمولا سالمندان بعد از 65 سالگی بیشتر در معرض ابتلا به آلزایمر و زوال عقل هستند. این بیماری باعث تجمع پروتئینهای غیرطبیعی در مغز میشود این پروتئینها ساختارهایی به نام پلاک و گره در مغز ایجاد میکنند که میتواند باعث اختلال در عملکرد مغز شود. از جمله علائم اصلی این بیماری میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- از دست دادن حافظه
- مشکل در تمرکز
- گم کردن زمان و مکان
- مشکل در صحبت کردن و ارتباط برقرار کردن
- مشکل در دیدن و درک درست ماهیت اشیاء
آلزایمر با گذشت زمان بدتر و در بعضی موارد تبدیل به انواع دیگری از زوال عقل میشود. زوال عقل عروقی به دلیل کمبود خونرسانی به مغز، زوال عقل با اجسام لو که شامل بروز توهم و مشکلات حرکتی میشود، زوال عقل پیشانی گیجگاهی که بر رفتار و گفتار تاثیر دارد انواع نادری از آلزایمر شدید و زوال عقل هستند. احتمال ابتلا به این بیماری در افراد جوانتر از 65 سال هم وجود دارد که در صورت تشخیص به موقع میتواند روند پیشرفت آن را کمی کُند کرد.
خدمات مراقبت از سالمند آلزایمری در منزل با همراز
همانطور که تا اینجا متوجه شدید مراقبت از سالمند مبتلا به آلزایمر در منزل میتواند چالشها و سختیهایی برای خانوادهها به همراه داشته باشد. به خصوص که بسیاری از افراد درگیر مشغلههای روزمره هستند و با پیشرفت بیماری به مراحل بالاتر نمیتوانند به صورت مداوم از بیمار خود نگهداری کنند. مرکز درمان در منزل همراز این مشکل را برای خانوادهها حل کرده و با ارائه خدمات پرستاری در منزل که شامل پرستار حرفهای بیمار در منزل، پرستار حرفهای بیمار ناتوان در منزل و حمام کردن بیمار در منزل میشود بار بزرگی از روی دوش خانوادههایی که از سالمند آلزایمری خود در خانه نگهداری میکنند برداشته است. برای دریافت خدمات درمانی در منزل همین حالا تماس بگیرید. ۰۹۱۲۳۰۳۹۳۱۶ – ۰۲۱۲۲۶۸۹۳۹۸
شناخت آلزایمر برای مراقبت از سالمند آلزایمری
فردی که مسئولیت مراقبت از سالمند آلزایمری را بر عهده دارد باید شناخت دقیق و کاملی از این بیماری داشته باشد و با مراحل مختلف آن کاملا آشنا باشد. مرحله اولیه آلزایمر با علائم خفیف مثل فراموشی جزئی شروع میشود. با کمی پیشرفت در مرحله میانی بیمار دچار اختلال در حافظه و به یادآوردن وقایع اخیر میشود و رفتارهای عجیبی از خودش نشان میدهد. مرحله پیشرفته این بیماری خود را با علائمی مثل فراموشی و ضعف جسمانی شدید نشان میدهد. درک درست این تغییرات و شناخت آنها به مراقبان کمک میکند که تسلط کاملی بر نیازهای در حال تغییر بیمار داشته باشند.
بیمار در مراحل پیشرفته دچار تغییرات رفتاری شدید مثل بیقراری، اضطراب یا پرخاشگری میشود. برای مراقبت از سالمند مبتلا به آلزایمر باید تا حد ممکن ضمن کنترل این رفتارها استقلال او را حفظ کنید، بیمار نباید به خاطر رفتارهایی که در کنترل خودش نیست دچار شرم یا ناامیدی شود و تمرکز باید بر بهبود کیفیت زندگی او باشد. افرادی که از سالمند آلزایمری خود در خانه نگهداری میکنند باید نسبت به تاثیر شرایط بر عواطف خودشان آگاه باشند و در صورت نیاز از کمکهای حرفهای استفاده کنند.
نکات مهم برای مراقبت از سالمند آلزایمری در منزل
برای مراقبت از سالمند آلزایمری در منزل بعضی نکات مهم را باید حتما رعایت کنید. رعایت این نکات هم به بهبود کیفیت زندگی بیمار کمک میکند و هم باعث میشود شما با آرامش و توان بیشتری از او مراقبت کنید. این نکات عبارتند از:
بیمار را فعال نگهدارید
فعال نگه داشتن بیمار به حفظ سلامت جسمی و ذهنی کمک میکند و یکی از نکات بسیار مهم در مراقبت از سالمند آلزایمری است. بعضی فعالیتهای سبک متناسب با توان جسمی بیمار انتخاب کنید. کارهایی مثل گردگیری، ورزشهای سبک یا باغبانی موثر هستند. در این فعالیتها تا جای ممکن با بیمار همراهی کنید تا انگیزه پیدا کند. موقع انجام این کارها موسیقی پخش کنید تا روحیه بیمار عوض شود. در صورت امکان روزها با هم به پیادهروی بروید این هم برای بیمار خوب است و هم روحیه شما را قوی نگه میدارد. اگر بیمار مدت زیادی بیتحرک است از حرکات نرمشی سبک کمک بگیرید و عضلات و مفاصل او را نرمش دهید. برای نرمش های تخصصی می توانید از خدمات فیزیوتراپی در منزل همراز کمک بگیرید.
فضای خانه را خلوت و منظم کنید
فضای خانه را خلوت نگه دارید تا هم بیمار گیج نشود هم به وسیلهها برخورد نکند. اگر بیمار دچار فراموشی میشود روی کابینتها عکس اشیای داخل آنها را بزنید تا راحتتر به وسیلهها دسترسی داشته باشند. مسیرهای رفت و آمد را باز و آزاد نگهدارید به خصوص مسیر منتهی به سرویس بهداشتی. برای بیمار ظرفهایی تهیه کنید که دستههای بزرگ و راحت داشته باشند تا بتواند به راحتی آنها را در دست بگیرد.
روتین منظم برای نگهداری از سالمند آلزایمری
یک روتین منظم هم گیجی و اضطراب بیمار را کاهش میدهد و هم به مرتب شدن ذهن شما کمک میکند. برای کارهایی مثل نظافت شخصی، لباس پوشیدن، غذاخوردن و فعالیتهای تمرینی زمان مشخصی تعیین کنید. بهتر است محیط خانه نور طبیعی داشته باشد و در صورت نیاز بیمار را به تراس یا حیاط ببرید.
مراقبت از سلامت جسمانی
یکی از موارد مهم برای مراقبت از سالمند آلزایمری در منزل توجه به سلامت جسمانی اوست. سعی کنید رژیم غذایی بیمار حتما شامل میوه، سبزیجات و مایعات زیاد باشد. بیمار را به فعالیتهای جسمی تشویق کنید تا سلامت قلب و دیگر ارگانهای حیاتی او حفظ شود. این کار به خواب راحت و کافی هم کمک میکند. برای کنترل بیماریهای زمینههای حتما مراجعات منظم به پزشک داشته باشید و در صورت نیاز میتوانید از خدمات ویزیت پزشک عمومی در منزل استفاده کنید. همیشه شرایط وزنی بیمار را تحت نظر داشته باشید تا دچار اضافه وزن نشود.
مدیریت داروهای سالمند آلزایمری
با داروهای مصرفی بیمار آشنایی کامل داشته باشید. برای مصرف داروها از جعبههای یادآوری دارو استفاده کنید. در صورت مشکل در تشخیص داروها حتما با یک متخصص تماس بگیرید. در صورتی که بیمار از خوردن دارو امتناع میکند از روشهایی مثل حل کردن در آب کمک بگیرید. فراموش نکنید که بیمار برای تنظیم دوز داروها باید به صورت منظم چکاپ شود. مراقب باشید که داروها در دسترس خود بیمار نباشند و آنها را حتما در جایی امن نگهداری کنید.
رعایت بهداشت شخصی سالمند آلزایمری
رعایت بهداشت شخصی بیمار نیز یکی دیگر از موارد مهم در مراقبت از سالمند آلزایمری است. در فرآیند شستشو، اصلاح و لباس پوشیدن به بیمار کمک کنید. کف حمام را با کفپوشهای ضد لغزش بپوشانید و حتما در حمام از نردههای محکم استفاده کنید. اگر بیمار از دندان مصنوعی استفاده میکند در تمیز کردن آنها به او کمک کنید. در صورتی که بیمار دچار بیاختیاری است و از محصولات بهداشتی استفاده میکند باید حتما در فواصل منظم نسبت به تعویض پوشک اقدام کنید تا بیمار دچار عفونت یا مشکلات دیگر نشود. در صورت نیاز می توانید از خدمات حمام در منزل همراز نیز استفاده کنید.
استفاده از سیستم هشدار در مراقبت از سالمند آلزایمری
وجود دوربینهای امنیتی در خانه و استفاده در دستگاهها و سیستمهای هشداردهنده میتواند مفید باشد. در صورتی که بیمار تمایل به بیرون رفتن از خانه دارد بهتر است حتما از نرمافزارهای ردیاب روی گوشی فرد استفاده کنید. این ابزارها هم امنیت فرد را تضمین میکنند و هم در مراحل اولیه بیماری استقلال فردی او را محدود نمیکنند.
رفتار با سالمند آلزایمری
در زمان مراقبت از سالمند آلزایمری باید با صبر، درک و انعطافپذیری با بیمار رفتار کنید؛ چون این بیماری باعث تغییر در رفتار و خلقوخوی فرد میشود و میتواند حافظه و تواناییهای ارتباطی او را تغییر دهد. برای رفتار مناسب با بیمار باید بعضی نکات را رعایت کنید:
- ارتباط آرام و ساده: با صدای آرام و واضح صحبت کنید و جملات کوتاه و ساده به کار ببرید. به بیمار زمان کافی برای پاسخدادن بدهید، نیازی به بحث کردن یا اصلاح اشتباه بیمار نیست چون این کار باعث اضطراب و ناامیدی او میشود. مثلا اگر بیمار شما را نشناخت به جای گفتن «نمیدونی من کیام؟» بهتره آرام خودتان را معرفی کنید.
- احترام به احساسات و استقلال بیمار: به نگرانیها و احساسات بیمار گوش دهید و حتی اگر پاسخهایشان غیرمنطقی به نظر میرسد، آنها را تایید کنید. اجازه دهید تصمیمهای کوچک مثل انتخاب غذا یا لباس را خودش انجام دهد این باعث میشود بیمار حس کند هنوز روی مسائل کنترل دارد.
- مدیریت رفتارهای چالشبرانگیز: بیمار در مراحل مختلف بیماری دچار بیقراری، پرخاش و اضطراب میشود. سعی کنید محرک این رفتارها را بشناسید و محیط را آرام نگهدارید.
- ایجاد حس امنیت: اشیاء آشنا مانند عکسها یا وسایل شخصی را در اطراف نگه دارید تا بیمار احساس راحتی کند. سعی کنید محیط اطراف یا روتین بیمار را ناگهانی تغییر ندهید.
- حفظ احترام: در مراقبت از سالمند آلزایمری باید با او با احترام رفتار کنید، حتی اگر رفتارش غیرعادی باشد. به فضای شخصی او احترام بگذارید و در فعالیتهای شخصی مانند شستشو یا لباس پوشیدن با ملایمت و آرامش به او توضیح دهید و فقط در صورت نیاز به او کمک کنید.
- حمایت عاطفی: حضور شما برای بیمار آرامشبخش و دلگرم کننده است حتی اگر در سکوت کامل باشید. در شرایطی که مضطرب شده دستش را بگیرید و به او آرامش بدهید. در مراحل پیشرفتهتر بیماری برایش موسیقی پخش کنید یا داستان بخوانید. این کارها تنش و اضطراب سالمند آلزایمری را کم میکند و کیفیت زندگی او را بهبود میبخشد.
طول عمر بیمار آلزایمری
طول عمر بیماران مبتلا به آلزایمر به عوامل مختلفی بستگی دارد. سن تشخیص، سلامت جسمی عمومی، نوع زوال عقل و کیفیت مراقبت از بیمار از جمله موارد تاثیرگذار روی طول عمر بیمار هستند. بعضی افراد بعد از تشخیص بین 4 تا 10 سال عمر میکنند اما بعضی بیماران تا 20 سال بعد هم زنده میمانند. افراد جوانتر یا کسانی که در زمان تشخیص سلامت جسمانی خوبی دارند، ممکن است عمر طولانیتری داشته باشند. اما بیماریهای شدید زمینهای مثل دیابت یا بیماری قلبی میتواند طول عمر بیمار را کم کند. تغذیه خوب، مدیریت داروها و فعالیت جسمانی میتواند روند پیشرفت بیماری را کُند کند و طول عمر را افزایش دهد.
علائم مرگ بیماران آلزایمری
هنگام مراقبت از سالمند آلزایمری باید حواستان به علائم شدید و حساس باشد. در مراحل نهایی بدن بیمار به شدت ضعیف میشود و علائم مرگ خیلی آرام خودشان را نشان میدهند. این علائم عبارتند از:
- ضعف شدید جسمانی
- مشکل در بلع و غذاخوردن
- کاهش شدید وزن و اشتها
- خوابآلودگی بیش از حد
- بروز درد با ناله، چون قدرت تکلم را از دست میدهد.
- تغییر در تنفس
- عفونتهای شدید و مکرر به دلیل ضعف سیستم ایمنی بدن
- از دست دادن قدرت برقراری ارتباط با دیگران
توهم در بیماران آلزایمری
یکی از مواردی که در مراقبت از سالمند آلزایمری با آن مواجه میشوید بروز توهمهای کوتاه یا طولانیمدت است. بیمار ممکن است دچار توهمات دیداری، شنیداری یا حسی شود. این توهمات برای بیمار عموما گیجکننده و ترسناک هستند و برای مواجهه با آنها باید با احتیاط رفتار کنید. توهم دیداری شایعترین نوع توهم در بیماران آلزایمری است. دیدن افراد، حیوانات یا اشیایی که وجود ندارند. این توهمات به دلیل آسیب به مغز هستند و میتوانند با عواملی مثل نور کم محیط، عفونت یا داروها و بروز استرس شدیدتر شوند. به جای انکار بیمار را آرام کنید. محرکهای محیطی مثل سر و صدای شدید را کم کنید و آینهها را از جلوی دید بیمار بردارید.
وظایف پرستار در مراقبت از سالمند آلزایمری
درصورتی که برای نگهداری از بیمار آلزایمری خود از خدمات اعزام پرستار در منزل همراز استفاده میکنید باید بدانید که این پرستار چه وظایفی برعهده دارد. وظایف پرستار برای مراقبت از سالمند آلزایمری در منزل عبارتند از:
- کمک به انجام حرکات فیزیکی
- مدیریت داروها
- کمک در غذا خوردن
- کمک به بیمار در رعایت بهداشت شخصی
- حمایت روانی و عاطفی
- انجام بعضی تستهای پزشکی اولیه مثل تست قند یا فشار خون
سوالات متداول
بروز رفتارهای عاطفی غیرمعمول در تمام بیماران آلزایمری مرسوم است؟
بسیاری از بیماران این رفتارها را از خود نشان میدهند و بسته به فرد و مرحله بیماری شدت آن میتواند متفاوت باشد.
آیا احتمال تاثیر عاطفی روی خانواده و مراقبین وجود دارد؟
بله، مراقبت از سالمند آلزایمری کار راحتی نیست و میتواند روی نزدیکان و خانواده بیمار تاثیر داشته باشد.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
در صورتی که رفتارهای بیمار شدید یا غیرقابل کنترل شود باید حتما به پزشک مراجعه کنید.







