آگاهی از تفاوت سکته مغزی با فلج بلز در شرایط اضطراری میتواند برای بیمار و اطرافیان کمککننده باشد. هردوی این مشکلات باعث افتادگی یک طرف صورت، نامتقارن شدن لبخند و اختلال در حرکت عضلات صورت میشوند. این شباهت باعث شده خیلیها سکته مغزی و فلج بلز را از هم تشخیص ندهند. با وجود این شباهت ظاهری علت اصلی بیماری، روش درمان و شدت خطر در آنها با هم متفاوت است.
مهمترین کار برای کاهش ریسک در مواجهه با این دو بیماری معاینه فوری توسط پزشک است. برای دریافت خدمات درمانی و پزشکی در منزل میتوانید با شمارههای مرکز درمان در منزل همراز تماس بگیرید. ۰۲۱۲۲۶۸۹۳۹۸ – ۰۹۱۲۳۰۳۹۳۱۶
تفاوت سکته مغزی با فلج بلز در یک نگاه
از آنجا که هر دو بیماری میتوانند باعث افتادگی یک طرف صورت شوند گاهی افراد نمیتوانند تفاوت سکته مغزی با فلج بلز را تشخیص دهند. در جدول زیر میتوانید تفاوت این دو بیماری را ببینید:
| ویژگی | سکته مغزی | فلج بلز |
| علت بیماری | اختلال خونرسانی به مغز | التهاب عصب صورت |
| شدت خطر | اورژانس پزشکی | معمولاً اورژانسی نیست، اما نیاز به ارزیابی فوری دارد |
| شروع علائم | ناگهانی در عرض چند دقیقه | طی چند ساعت تا چند روز کامل میشود |
| درگیری پیشانی | معمولاً پیشانی سالم میماند | پیشانی نیز درگیر میشود |
| بستن چشم | اغلب امکانپذیر است | معمولاً بیمار نمیتواند چشم را کاملاً ببندد |
| ضعف دست یا پا | بیمار دچار ضعف در این نواحی میشود | اندامهای دیگر را درگیر نمیکند |
| اختلال گفتار | فرد در حرف زدن و خندیدن دچار مشکل میشود | معمولا تاثیر چندانی روی گفتار فرد ندارد. |
البته باید توجه داشت که این تفاوتها قطعی نیستند و در برخی شرایط، سکتههای مغزی هم میتواند علائمی شبیه به فلج بل داشته باشد. پس نمیتوانید هر افتادگی صورت را به فلج بلز ارتباط دهید و بهتر است در صورت بروز این علامت مبنا را بر سکته مغزی بگذارید و سریع به پزشک مراجعه کنید.
برای تشخیص علائم سکته مغزی یا فلج بلز و اقدام به موقع برای درمان و دریافت مشاوره میتوانید از خدمات اعزام پزشک در منزل همراز کمک بگیرید. ۰۲۱۲۲۶۸۹۳۹۸ – ۰۹۱۲۳۰۳۹۳۱۶
سکته مغزی چیست؟
قبل از بررسی دقیقتر تفاوت سکته مغزی با فلج بلز اول به بررسی هرکدام میپردازیم. سکته مغزی یکی از مهمترین بیماریهای سیستم عصبی است که با کاهش یا توقف خونرسانی به مغز اتفاق میافتد. در نتیجه سلولهای مغزی اکسیژن و مواد مغذی کافی دریافت نمیکنند و اگر این وضعیت ادامه پیدا کند بافت مغز دچار آسیب دائمی میشود. در نتیجه سکته مغزی یک وضعیت کاملا اورژانسی به شمار میرود و درمان آن باید سریع انجام شود تا عملکرد مغز حفظ شود و فرد دچار عوارض شدید و جبرانناپذیر نشود. سکته مغزی به طور کلی دو نوع دارد:
- سکته ایسکمیک: شایعترین نوع سکته که در اثر بسته شدن یکی از رگهای مغزی توسط لخته خون اتفاق میافتد.
- سکته هموراژیک: زمانی رخ میدهد که یکی از رگهای مغز پاره شده و خونریزی داخل مغز اتفاق بیفتد.
علائم سکته مغزی به صورت ناگهانی ظاهر میشوند و بسته به اینکه دقیقا کدام قسمت مغز آسیب دیده باشد میتوانند متفاوت باشند. گاهی فرد علاوه بر افتادگی صورت دچار ضعف و بیحسی دست و پا، اختلال در صحبت کردن، مشکل در درک گفتار دیگران، دوبینی، عدم تعادل و حتی کاهش سطح هوشیاری شود. وقتی این علائم با فلج عضلات صورت همراه میشود احتمال سکته بیشتر شده و بیمار سریع باید به بیمارستان منتقل شود.
اگر برای نگهداری بیمار سکته مغزی به کمک نیاز دارید میتوانید از خدمات اعزام پرستار در منزل همراز کمک بگیرید. ۰۲۱۲۲۶۸۹۳۹۸ – ۰۹۱۲۳۰۳۹۳۱۶
فلج بلز چیست؟
فلج بلز نوعی فلج محیطی عصب صورت است که بر اثر التهاب یا آسیب موقت عصب هفتم مغزی ایجاد میشود. عصب هفتم مسئول حرکت عضلات صورت، بسته شدن پلک، بخشی از حس چشایی و عملکرد برخی غدد اشکی و بزاقی است. وقتی این عصب دچار التهاب میشود نمیتواند پیامهای عصبی را درست به عضلات صورت منتقل کند و فرد ناگهان متوجه افتادگی یک سمت صورت میشود.
علت دقیق فلج بلز هنوز به طور کامل مشخص نیست اما شواهد نشان میدهد که در بسیاری از بیماران، فعال شدن برخی عفونتهای ویروسی و التهاب در عصب صورت نقش مهمی دارد. این بیماری ممکن است پس از سرماخوردگی، عفونتهای ویروسی یا در شرایطی که سیستم ایمنی بدن تحت فشار قرار گرفته باشد یکدفعه خودش را نشان دهد. علائم فلج بلز طی چند ساعت تا حداکثر دو یا سه روز به تدریج کامل میشوند. فرد ممکن است نتواند چشم سمت درگیر را به طور کامل ببندد یا راحت غذا و نوشیدنی بخورد، لبخندش نامتقارن میشود و نمیتواند آب دهانش را کنترل کند.
مهمترین تفاوت سکته مغزی و فلج بلز در علائم صورت
اگرچه افتادگی یک طرف صورت شایعترین علامت مشترک سکته مغزی و فلج بلز است اما یک سری تفاوت در درگیری عضلات صورت وجود دارد. این تفاوت سکته مغزی و فلج بلز از مواردی است که به پزشکان در تشخیص کمک میکند.
در فلج بلز عصب صورت دچار التهاب میشود، بنابراین تمام عضلات یک سمت صورت تحت تأثیر قرار میگیرند. در نتیجه فرد نمیتواند ابروی سمت مبتلا را بالا ببرد، پیشانی خود را چین بیندازد یا پلک همان سمت را ببندد. گوشه لب دچار افتادگی واضحی میشود و صورت فرد موقع خندیدن یا حرف زدن نامتقارن به نظر میرسد.
بیشتر سکتههای مغزی قسمتهایی از مغز را درگیر میکنند که عضلات نیمه پایینی صورت را کنترل میکنند. به همین دلیل بیمار با اینکه میتواند پیشانی را چین دهد ولی گوشه دهانش دچار افتادگی شده و لبخندش نامتقارن میشود. در بعضی انواع سکته مغزی نادر مخصوصا آنهایی که ساقه مغز را درگیر میکنند ممکن است الگوی ثابتی در فلج اعصاب صورت دیده نشود. پس نباید بر اساس حرکت عضلات پیشانی تصمیمگیری کنید که فرد دچار سکته شده یا نه.
یک تفاوت سکته مغزی با فلج بلز هم در مشکلات چشم است. در فلج بلز فرد نمیتواند پلک را کامل ببندد و دچار خشکی چشم، سوزش یا حتی آسیب به سطح چشم میشود. ولی در سکته مغزی اختلال در عملکرد پلک کمتر دیده میشود.
برای دریافت خدماتی مثل انجام آزمایش در منزل میتوانید با شمارههای همراز تماس بگیرید. ۰۲۱۲۲۶۸۹۳۹۸ – ۰۹۱۲۳۰۳۹۳۱۶
چه علائمی بیشتر نشاندهنده سکته مغزی هستند؟
سکته مغزی فقط عضلات صورت را درگیر نمیکند و با علائم عصبی دیگری همراه است. این علائم وجود سکته مغزی را بالا میبرند و نیاز به درمان فوری دارند. از مهمترین علائم هشداردهنده سکته مغزی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- ضعف یا بیحسی ناگهانی دست یا پا، مخصوصا در یک سمت بدن
- اختلال در صحبت کردن یا نامفهوم حرف زدن
- دشواری در درک صحبت دیگران
- اختلال ناگهانی در بینایی یک یا هر دو چشم
- دوبینی یا تاری دید
- سرگیجه شدید یا از دست دادن تعادل
- اختلال در راه رفتن
- سردرد بسیار شدید و ناگهانی، بهویژه در برخی انواع سکتههای مغزی
- کاهش سطح هوشیاری یا گیجی ناگهانی
پزشکان برای شناسایی سریع سکته مغزی به بررسی تعادل، بینایی، افتادگی صورت، ضعف دست، اختلال گفتار و اهمیت زمان تأکید زیادی دارند. این علائم مخصوصا وقتی که ناگهانی ایجاد میشوند محکمترین دلیل برای تماس فوری با اورژانس و رساندن بیمار به بیمارستان هستند.
چه علائمی بیشتر نشاندهنده فلج بلز هستند؟
فلج بلز همانطور که گفتیم بیشتر عصب صورت را درگیر میکند و بر خلاف سکته مغزی تاثیری روی دیگر قسمتهای بدن ندارد. پس بیماری که دچار فلج بلز شده دچار ضعف دست و پا و اختلال گفتار یا کاهش هوشیاری نمیشود. از مهمترین علائم نشاندهنده فلج بلز میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- ناتوانی در بستن کامل یک چشم
- افتادگی کامل نیمه صورت، از پیشانی تا گوشه دهان
- درد یا ناراحتی در پشت گوش یا اطراف فک
- تغییر یا کاهش حس چشایی
- حساسیت غیرعادی به صدا در سمت مبتلا
- کاهش یا افزایش اشکریزش
- تغییر در ترشح بزاق
- آبریزش از گوشه دهان هنگام نوشیدن مایعات
تفاوت سکته مغزی با فلج بلز در تشخیص
همانطور که گفتیم افتادگی صورت در هر دو بیماری مشترک است و نمیتوان تنها این نشانه را برای تشخیص درنظر گرفت. پس با توجه به خطرناکتر بودن سکته مغزی پزشک افتادگی ناگهانی را مبنای سکته در نظر میگیرد و در صورت معاینه و اطمینان آن را رد میکند.
- پزشک اول از همه شرح حال گرفته و بیمار را معاینه میکند. درباره زمان شروع علائم، سرعت پیشرفت، وجود درد، سابقه بیماریهای زمینهای و علائم دیگر مثل ضعف اندامها میپرسد. ممکن است از بیمار بخواهد یک سری کارهای ساده مثل بالا بردن ابرو یا چین انداختن پیشانی و بستن چشم را انجام دهد. این معاینه اطلاعات دقیقتری به پزشک میدهد.
- اگر احتمال سکته مغزی وجود داشته باشد سیتیاسکن یا امآرآی انجام میشود. این تصاویر وجود خونریزی یا مسدود شدن رگهای خونی را نشان میدهند.
- در بعضی بیماران آزمایش خون، نوار قلب و بررسی عروق قلبی برای پیدا کردن علت سکته انجام میشود.
- در صورتی که سکته مغزی رد شود و علائم با فلج بلز مطابقت داشته باشند نیازی به آزمایش اختصاصی برای تأیید بیماری نیست. البته در شرایط خاص ممکن است پزشک برای بررسی شدت آسیب عصب صورت از تست هدایت عصبی یا الکترومیوگرافی استفاده کند.
تفاوت سکته مغزی و فلج بلز در درمان
اگرچه هر دو بیماری ممکن است با افتادگی صورت شروع شوند ولی شدت آسیب و روش درمان آنها کاملا با هم متفاوت است:
درمان سکته مغزی
درمان سکته مغزی به نوع آن بستگی دارد. اگر سکته ناشی از مسدود شدن رگ باشد، پزشکان از داروهای حلکننده لخته یا روشهای تخصصی برای خارج کردن لخته استفاده میکنند البته به شرطی که بیمار در زمان طلایی به بیمارستان مراجعه کرده باشد. در سکتههای ناشی از خونریزی درمان برای کاهش فشار داخل جمجمه و حفظ عملکرد مغز انجام میشود. بعد از اینکه بیمار دوره بحران را پشت سر گذاشت باید میزان آسیب به اندامها بررسی شده و توانبخشی، گفتاردرمانی، فیزیوتراپی و کاردرمانی انجام شود تا بیمار به تدریج توان انجام کارهای روزمره خود را پیدا کند.
همراز امکان اعزام پزشک متخصص به منزل را هم فراهم کرده برای ویزیت پزشک متخصص در منزل با همراز در تماس باشید. ۰۲۱۲۲۶۸۹۳۹۸ – ۰۹۱۲۳۰۳۹۳۱۶
درمان فلج بلز
رایجترین نوع دارو برای فلج بلز داروهای کورتونی هستند. کورتون به طور کلی برای کاهش التهاب عصب به کار میرود. استفاده از این دارو در روزهای اول بیماری احتمال بهبودی را خیلی بیشتر میکند. در بعضی موارد هم بسته به علت فلج بلز از داروهای ضد ویروسی استفاده میشود. از آنجا که عملکرد پلک دچار مشکل میشود و ممکن است فرد دچار خشکی یا آسیب چشمی شود محافظت از چشم اهمیت زیادی پیدا میکند. برای این موارد قطرههای اشک مصنوعی یا پماد چشمی تجویز میشود. تمرینهای مخصوص عضلات صورت یا فیزیوتراپی هم به بهبود عملکرد عضلات کمک میکند.
چه زمانی باید فورا به اورژانس مراجعه کنیم؟
افتادگی ناگهانی صورت باید جدی گرفته شود. تا زمانی که پزشک بیمار را معاینه نکرده است نمیتوان با اطمینان گفت که علت علائم فلج بلز است یا سکته مغزی. به همین دلیل متخصصان توصیه میکنند در صورت مشاهده هرگونه فلج یا ضعف ناگهانی صورت سریع به اورژانس مراجعه کنید. اینها علائم خطرناکی هستند که در صورت مشاهده باید سریعا به بیمارستان مراجعه کنید:
- افتادگی ناگهانی یک سمت صورت
- ضعف یا بیحسی دست یا پا
- اختلال در صحبت کردن یا درک گفتار
- اختلال ناگهانی در بینایی
- سرگیجه شدید یا از دست دادن تعادل
- سردرد بسیار شدید و ناگهانی
- کاهش سطح هوشیاری یا گیجی ناگهانی
کلام پایانی
تفاوت سکته مغزی با فلج بلز فقط به علت آنها محدود نمیشود. نوع درگیری عضلات، علائم، روش تشخیص و نوع درمان هم از مهمترین تفاوتهای این دو نوع بیماری هستند. تشخیص قطعی این دو بیماری فقط بر عهده پزشک است. هرگونه افتادگی ناگهانی صورت باید اورژانسی در نظر گرفته شود و با فرض سکته مغزی بیمار به اورژانس منتقل شود.
سوالات متداول
چه نوع سکته مغزیای باعث افتادگی صورت میشود؟
سکتههای مغزی ایسکمیک، سکتههای مغزی هموراژیک میتوانند باعث افتادگی صورت شوند.
افتادگی صورت بعد از سکته مغزی چه مدت طول میکشد؟
برخی از افرادی که دچار سکته مغزی میشوند عضلات صورت ظرف چند روز یا چند هفته به حالت طبیعی برمیگردد و بعضی افراد هم تا مدتهای طولانی ضعف عضلات را تجربه میکنند.
آیا فلج بلز میتواند منجر به سکته مغزی شود؟
این مشکل ارتباط مستقیم با سکته مغزی ندارد و فقط عصب صورت را درگیر میکند.
