مراقبت از بیمار سکته مغزی در منزل میتواند تاثیر زیادی روی روند بهبودی و بالا بردن روحیه بیمار دارد. سکته مغزی یکی از جدیترین مشکلات جسمی است که میتواند تمام زندگی فرد را یکدفعه تغییر دهد. این وضعیت هم روی بیمار تاثیر دارد هم روی خانواده. مراقبت از بیمار سکته مغزی در منزل بعد از مرخص شدن بیمار از بیمارستان شروع میشود. کمکهای پزشکی و درمان، حمایت عاطفی و روشهای درمانی روانی از جمله کارهایی هستند که برای نگهداری از بیمار سکته مغزی در خانه باید انجام شود. این روزها با پیشرفتهای گستردهای که در زمینه پزشکی دیده میشود بسیاری از بیماران بعد از دوره درمان اولیه در بیمارستان میتوانند به خانه منتقل شوند و دوران نقاهت و درمان را همانجا ادامه دهند.
نکات مراقبتی از این بیماران شامل تنظیم محیط زندگی، نظارت بر رژیم غذایی، انجام تمرینات توانبخشی و حمایت عاطفی میشود. سکته مغزی میتواند باعث ناتوانیهای طولانیمدت در قسمتهای مختلف بدنه شود به همین دلیل توانبخشی در این مدت اهمیت زیادی دارد و میتواند کیفیت زندگی فرد را به تدریج بهبود ببخشد. اگر شما هم مجبور به مراقبت از یک بیمار سکته مغزی در خانه هستید در ادامه این مقاله با ما همراه باشید تا ببینیم سکته مغزی چیست و علائم مرگ بعد از سکته مغزی شامل چه چیزهایی میشود.
مرکز درمان در منزل همراز انواع خدمات پزشکی از جمله تزریقات در منزل و ویزیت پزشک عمومی و تخصصی را برای بیماران و خانوادهها فراهم کرده است. برای دریافت خدمات پزشکی در منزل همین حالا با شماره های همراز تماس بگیرید: ۰۹۱۲۳۰۳۹۳۱۶ – ۰۲۱۲۲۶۸۹۳۹۸
چرا مراقبت از بیمار سکته مغزی در منزل مهم است؟
مراقبت از بیمار سکته مغزی در منزل یک وظیفه ساده و روزمره نیست. این مراقبت درست و اصولی توسط یک پرستار حرفه ای است که فرق بین بهبود تدریجی و بروز عوارض شدید را مشخص میکند. در ادامه به بعضی از مهمترین دلایل نگهداری از بیمار سکته مغزی در خانه اشاره میکنیم. همچنین شما برای دریافت خدمات پرستاری در منزل می توانید با مرکز همراز به صورت شبانه روزی تماس بگیرید و درخواست خود را ارائه دهید ما در کمترین زمان نیرو به محل شما اعزام می کنیم.
- محیط آرام و آشنا: یکی از اصلیترین دلایل برای مراقبت از این بیماران فراهم کردن یک محیط آشنا و آرام و بدون استرس است تا روند بهبودیاش سریعتر شود. در دوره درمان اولیه در بیمارستان بیشتر تمرکز روی درمانهای فوری و مهم است ولی در خانه بیمار به کمک پرستار و خانواده میتواند کمکم مهارتهای از دست رفتهاش را بازیابد و با توانبخشی مشکلات جسمیاش را برطرف کند.
- کاهش هزینهها: مراقبت خانگی نیاز به بستری شدن طولانی مدت در بیمارستان را کم میکند و باعث صرفهجویی در هزینهها میشود. از طرفی هزینههای جانبی مثل رفتوآمد هم برای خانواده کم میشود.
- تقویت روحیه: بیماران بعد از سکته مغزی به دلیل ناتوانیهای جسمی معمولا دچار افسردگی و انزوا میشوند. مراقبت و توجه درست و اصولی از این بیماران در کنار حضور فعال خانواده در روند بهبودی میتواند جلوی بروز این احساسات را بگیرد و به بیمار برای تلاش بیشتر برای درمان انگیزه میدهد.
- پیشرفت بهتر: بیماران در محیط آرام و آشنای منزل به دلیل فرصت بیشتری که به صورت روزانه برای تمرین دارند معمولا روند پیشرفت بهتری در مهارتهای حرکتی و روانی دارند و زودتر به فعالیتهای روزمره خود عادت میکنند.
- پیشگیری از عوارض: بیماران سکته مغزی معمولا به دلیل مشکلات جسمی و ناتوانی مثل قبل قادر به حرکت کردن نیستند و اغلب دچار زخم بستر و عفونتهای شدید پوستی میشوند. ولی با مراقبت خانگی احتمال بروز این عوارض به شدت کم میشود و بیمار شرایط بهتری خواهد داشت.
سکته مغزی چیست؟
سکته مغزی وضعیتی است که در آن جریان خون به بخشی از مغز کامل قطع شده یا کم میشود. این موضوع منجر به آسیب یا مرگ در سلولهای مغزی میشود. مغز برای عملکرد صحیح به اکسیژن و مواد مغذی نیاز دارد که از طریق خون تامین میشود. به دلیل قطع شدن این جریان سلولهای مغز ظرف چند دقیقه شروع به مردن میکنند. این مشکل معمولا ناگهانی و بدون هشدار قبلی رخ میدهد. از آنجا که مغز بخش حرکت، گفتار، حافظه و احساسات را کنترل میکند بیمار بعد از سکته با ناتوانیهای زیادی روبرور میشود.
بسته به اینکه کدام قسمت مغز تا چه حد آسیب دیده باشد اثرات سکته میتواند خفیف، متوسط یا شدید باشد. در بعضی موارد حاد باعث فلج کامل یا حتی مرگ هم میشود. برای کم کردن میزان آسیب درمان فوری اهمیت زیادی دارد چون هر دقیقه تاخیر باعث مردن سلولهای بیشتری میشود. بعد از درمان فوری و نجات بیمار از مرگ میتواند روی فرآیند درمان طولانیتر و بهبود تدریجی در خانه تمرکز کرد.
در صورت نیاز به دریافت خدمات پرستاری می توانید به صفحه خدمات پرستاری و انتخاب مراقبت حرفه ای بیمار با پرستار در منزل سایت همراز مراجعه کنید. ۰۹۱۲۳۰۳۹۳۱۶ – ۰۲۱۲۲۶۸۹۳۹۸
مراقبت از بیمار سکته مغزی در منزل، دلایل سکته مغزی
معمولا عوامل خطرآفرینی زیادی هستند که دست به دست هم میدهند و با اختلال در سیستم گردش خون باعث سکته مغزی میشوند. این دلایل عبارتند از:
- فشار خون بالا: فشار مداوم بر دیواره رگهای خونی میتواند آنها را ضعیف میکند و باعث پارگی و انسداد میشود. در نتیجه خون به مغز نمیرسد و بیمار دچار سکته مغزی میشود.
- دیابت: سطح بالای قند خون یکی از دلایلی است که باعث آسیب به رگهای خونی و اختلال در جریان خون شده و احتمال تشکیل لخته و سکته مغزی را بالا میبرد.
- سیگار کشیدن: سیگار باعث تنگ شدن رگها و بالا رفتن احتمال تشکیل لخته خون شده و احتمال سکته مغزی را به شکل قابل توجهی بالا میبرد.
- چاقی و رژیم غذایی نامناسب: رژیم غذایی پرچرب و کلسترول بالا منجر به تشکیل پلاک در رگها میشود، که میتواند جریان خون به مغز را مسدود کرده و باعث سکته مغزی شود.
- عوامل ژنتیکی: سابقه سکته یا بیماریهای مرتبط با آن در خانواده میتواند یکی از دلایل سکته مغزی در افراد خانواده باشد.
- سن بالا: با بالا رفتن سن خاصیت ارتجاعی عروق خونی کم میشود و احتمال پارگی یا انسداد رگها و در نتیجه سکته مغزی وجود دارد.
- بیماریهای قلبی: بیماریهای قلبی مزمن یکی از دلایل ایجاد مشکل در رگهای خونی و سیستم گردش خون هستند. در این بیماران احتمال تشکیل لختههای خونی در قلب وجود دارد و اجازه نمیدهد خون به مغز برسد.
مراقبت از بیمار سکته مغزی در منزل، علائم سکته
برای مراقبت از بیمار سکته مغزی در منزل باید به علائم آن آگاه باشید. علائم سکته مغزی معمولا یکدفعه ظاهر میشوند. افتادگی و شل شدن عضلات صورت یکی از شایعترین علائم است. ضعف در بازوها، مشکل در حرف زدن، سرگیجه، عدم تعادل و استفراغ شدید نیز از دیگر علائم هستند. در ادامه میتوانید تمامی علائم شایع و اقدامات لازم در صورت دیدن این علائم را در جدول زیر ببینید:
| علائم سکته مغزی | توضیحات | اقدام پیشنهادی |
| افتادگی صورت | یک سمت صورت هنگام لبخند پایین میافتد و بیمار نمیتواند عضلات را کنترل کند. این علامت اغلب اولین نشانه قابل مشاهده است. | بلافاصله صورت بیمار را چک کنید و اگر نامتقارن بود، اورژانس را خبر کنید. |
| ضعف بازو | بیمار نمیتواند یکی از بازوها را بالا نگه دارد یا آن را به طور مساوی با بازوی دیگر حرکت دهد. | از بیمار بخواهید بازوها را بلند کند و اگر یکی پایین افتاد، سریع او را به مراکز درمانی برسانید یا اورژانس خبر کنید. |
| مشکلات گفتاری | لکنت زبان، ناتوانی در صحبت یا تکرار کلمات ساده از مشکلات گفتاری ناشی از سکته هستند. حتی ممکن است بیمار کلمات را اشتباه ادا کند. | جملات سادهای را تکرار کنید و اگر نتوانست، برای کمک پزشکی اقدام کنید. |
| سرگیجه و عدم تعادل | احساس چرخش یا مشکل در ایستادن و راه رفتن، و در نهایت افتادن میتواند از نشانههای سکته مغزی باشد | بیمار را بنشانید و اجازه بلند شدن به او ندهید چون افتادن میتواند باعث آسیبهای دیگر جسمی شود. با اورژانس تماس بگیرید. |
انواع سکته مغزی
آشنایی با انواع سکته برای مراقبت از بیمار سکته مغزی در منزل و جلوگیری از بروز دوباره آن اهمیت زیادی دارد. سکته مغزی به دو نوع اصلی تقسیم میشود: ایسکمیک و هموراژیک و یک نوع خفیف که به ایسکمیک گذرا معروف است. در ادامه انواع سکته مغزی را بررسی می کنیم:
سکته ایسکمیک، مراقبت خانگی از بیمار سکته قلبی
حدود 80 درصد موارد سکته مغزی از نوع ایسکمیک هستند و بسیار شایع است. این نوع سکته معمولا به دلیل بسته شدن رگهای خونی توسط لخته خون یا پلاکهای چربی ایجاد میشود. این انسداد رگها خونرسانی به مغز را مختل میکنند و باعث سکته میشوند. علائم این سکته شامل ضعف در یک سمت بدن، مشکلات گفتاری و تاری دید میشود. برای درمان این نوع سکته معمولا از داروهای حلکننده لخته یا روشهایی مثل ترومبکتومی استفاده میکنند. تشخیص این نوع سکته برای جلوگیری از عوارض جدی و دائمی اهمیت زیادی دارد.
سکته هموراژیک
سکته هموراژیک نسبت به ایسکمیک کمتر اتفاق میافتد ولی به مراتب خطرناکتر است. هموراژیک به دلیل پارگی مستقیم رگهای خونی اتفاف میافتد. خونریزی در مغز باعث فشار بر مغز و آسیب به بافتهای آن میشود. سردرد شدید، حالت تهوع و کاهش هوشیاری از جمله علائم این سکته هستند. معمولا درمان دارویی جوابگو نیست و باید جراحی انجام شود تا خونریزی متوقف شده و فشار روی مغز کم شود. کنترل فشار خون در افرادی که این نوع سکته را پشت سر گذاشتهاند اهمیت زیادی دارد.
حمله ایسکمیک گذرا
این نوع از همان سکته ایسکمیک است که به صورت خفیف اتفاق میافتد و به مینی سکته شهرت دارد. معمولا انسداد موقتی و خفیف رگها و جریان خون باعث این سکته میشوند. علائمی مثل ضعف یا لکنت زبان از جمله علائم این حمله هستند. علائم مینی سکته معمولا ظرف چند دقیقه تا چند ساعت از بین میرود ولی به عنوان هشداری برای سکته اصلی در نظر گرفته میشود. معاینه سریع از طرف پزشک و تغییر سبک زندگی، ترک سیگار و کنترل کلسترول و فشار خون برای درمان و پیشگیری از این سکته ضروری هستند.
مراقبت از بیمار سکته مغزی در منزل، عوارض سکته
سکته مغزی معمولا در صورتی که شدید باشد با عوارض گستردهای همراه است که روی جنبههای مختلف زندگی فرد تاثیر دارند. از جمله عوارض شایع این مشکل میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- یکی از شایعترین عوارض سکته مغزی ضعف در یک طرف بدن یا فلج شد دست و پا است. بیمار به سختی میتواند حرکت کند و نمیتواند کارهای ساده روزمره مثل راه رفتن یا نگهداشتن اشیا را انجام دهد.
- سکته مغزی میتواند روی عملکرد مغز در حرف زدن یا بلعیدن تاثیر داشته باشد.
- بیمار سکته مغزی دچار مشکلاتی در حافظه، تمرکز و تصمیمگیری میشود که میتواند زندگی روزمره را مختل کند.
- افسردگی و تغییرات خلقی نیز یکی دیگر از عوارض این بیماری است که میتواند در مراقبت از بیمار سکته مغزی در منزل چالشبرانگیز باشد. برای بعضی از بیماران کنار آمدن با محدودیتهای جسمی و روانی سخت و غیرقابل قبول است.
- زخم بستر در بیماران سکته مغزی که دچار مشکلات حرکتی شدید شدهاند خیلی شایع است.
- معمولا بعد از سکته بیمار دچار بیاختیاری در ادرار میشود که میتواند خطر عفونتهای ادراری را بیشتر کند.
نکات مهم برای مراقبت از بیمار سکته مغزی در منزل
مراقبت از بیمار سکته مغزی در منزل نیاز به برنامهریزی دقیق دارد. یکی از افراد خانواده یا فردی که برای این کار استخدام میکنید باید آگاهی دقیقی از بیماری، علت آن و علائم هشداردهنده بعد از سکته داشته باشد. در ادامه به بعضی از مهمترین نکات کلیدی برای مراقبت خانگی از بیمار سکته مغزی اشاره میکنیم:
- ایجاد محیط ایمن: محیطی که برای مراقبت از بیمار سکته مغزی در خانه در نظر میگیرید باید کاملا ایمن باشد تا بیمار موقع حرکت زمین نخورد. در حمام و دستشویی باید دستگیرههای نگهدارنده نصب کنید و همه جا نور کافی داشته باشد. لوازم منزل را طوری بچینید که بیمار فضای کافی برای رفت و آمد داشته باشد.
- نظارت بر رژیم غذایی: داشتن یک رژیم غذایی سالم و مقوی برای نگهداری از بیمار سکته مغزی در خانه اهمیت زیادی دارد. مصرف نمک و چربی باید محدود شده و فشار خون کنترل شود. بیمارانی که دچار مشکل بلع شدهاند باید غذاهای نرم بخورند تا دچار خفگی نشوند.
- مدیریت داروها: مهمترین موضوع در مراقبت خانگی بیمار سکته قلبی دقت در زمان و دوز مصرف داروهاست تا شدت عوارض جانبی کم شود. پرستار با اعضای خانواده باید داروها را به صورت منظم ثبت کنند تا فراموش نکنند.
- انجام فعالیت روزانه: بیمار باید کمکم انجام فعالیتهای روزانه را شروع کند تا هم عضلاتش تقویت شوند هم روحیهاش. پرستار باید بیمار را به انجام فعالیتهای ساده روزانه تشویق کند.
گفتار درمانی در مراقبت از بیمار سکته مغزی در منزل
گفتار درمانی درست و اصولی و انجام تمرینها در این زمینه اهمیت زیادی در مراقبت از بیمار سکته مغزی در منزل دارد. مشکلات گفتاری، ناتوانی در بیان کلمات یا مشکل در تلفظ از عوارض شایع سکته مغزی هستند که میتوانند تاثیر زیادی روی اعتماد به نفس و روحیه بیمار داسته باشند. گفتار درمانی شامل تمریناتی برای تقویت عضلات دهان و زبان میشود. جلسات با گفتاردرمان حرفهای باید به صورت منظم انجام شود پیشرفت تدریجی در گفتار کمکم اعتماد به نفس بیمار را برمیگرداند و به او برای پیگیری درمان انگیزه میدهد. افراد خانواده بهتر است به آرامی با بیمار صحبت کنند و برای تمام کردن جملهاش صبر کافی داشته باشند.
در صورت نیاز به گفتار درمانی میتوانید به صفحه روانشناسی و گفتاردرمانی در منزل همراز مراجعه کنید. ۰۹۱۲۳۰۳۹۳۱۶ – ۰۲۱۲۲۶۸۹۳۹۸
فیزیوتراپی در مراقبت از بیمار سکته مغزی در منزل
فیزیوتراپی در نگهداری از بیمار سکته مغزی در منزل کلید اصلی برگرداندن توان جسمی بیمار است. ضعف در اندامها یا حتی فلج شدن از عوارض سکته مغزی هستند. انجام تمرینات هدفمند فیزیوتراپی میتواند به بهبود وضعیت بیمار کمک کند. تمرینات کششی و تعادلی و استفاده از لوازم کمکی مثل واکر در فیزیوتراپی مهم هستند. جلسات روزانه باید منظم انجام شود تا روند بهبودی بیمار سریعتر شود. برای این کار باید از یک متخصص فیزیوتراپی حرفهای کمک بگیرید. فیزیوتراپی با بهبود وضعیت جسمی بیمار به بهتر شدن وضعیت زندگی او نیز کمک میکند و بیمار کم کم به فعالیتهای روزانه خود برمیگردد. برای دریافت خدمات فیزیوتراپی می توانید به صفحه فیزیوتراپی در منزل همراز مراجعه کنید. ۰۹۱۲۳۰۳۹۳۱۶ – ۰۲۱۲۲۶۸۹۳۹۸
وظایف پرستار بیمار سکته مغزی در خانه
بسیاری از خانوادههایی که به هر دلیلی خودشان توانایی نگهداری از بیمار سکته مغزی را ندارند ترجیح میدهند از یک پرستار حرفهای برای این کار کمک بگیرند. پرستار نقش مهمی در مراقبت خانگی دارد. کنترل علائم حیاتی، کمک به حمام کردن و لباس پوشیدن و مدیریت داروها از جمله وظایف اصلی پرستار هستند. همچنین پرستار باید در روند توانبخشی و فیزیوتراپی و انجام تمرینات لازم به بیمار کمک کند و آموزشهای لازم را به خانواده بدهد. در ادامه میتوانید وظایف اصلی پرستار خانگی را در جدول زیر ببینید.
| وظیفه پرستار | توضیحات |
| نظارت پزشکی | پرستار باید علائم حیاتی مثل فشار خون، ضربان قلب و علائم عفونت را به صورت منظم و روزانه بررسی و ثبت کند و در صورت بروز هرگونه مشکل سریع با پزشک معالج بیمار یا اورژانس تماس بگیرد. |
| کمک روزانه | کمک کردن به انجام فعالیتهای روزانه مثل غذا خوردن، راه رفتن و رعایت بهداشت شخصی مهمترین کاری است که پرستار باید به صورت روزانه انجام دهد. کمک به انجام این کارها میتواند حس استقلال بیمار را کمکم برگرداند.
کمک به غذا خوردن، حرکت و بهداشت شخصی برای حفظ استقلال بیمار. |
| توانبخشی | پرستار باید در جلسات حضوری فیزیوتراپی یا گفتاردرمانی شرکت داشته باشد و تمام نکات مهم را به خاطر بسپارد و یاد بگیرد تا در تمرینات خانگی به بیمار کمک کند. |
| حمایت عاطفی | حمایت عاطفی و گوش دادن به نگرانیها و درددلهای بیمار اهمیت زیادی دارد. صحبت کردن با بیمار میتواند بار شدید افسردگی را از روی شانههای او بردارد و به زندگی امیدوارتر کند. |
لیست غذا برای بیماران سکته مغزی
همانطور که قبلا هم اشاره کردیم داشتن یک رژیم غذایی سالم و مقوی در روند بهبودی بیمار اهمیت زیادی دارد. بدن برای بهبودی نیاز به تغذیه و قند کافی دارد. از طرفی بسیاری از بیماران سکته مغزی دچار بیماریهای زمینهای مثل دیابت و فشار خون هستند که در تغذیه باید به این موضوع توجه کرد. رژیم غذایی بیمار باید شامل مقدار زیادی سبزیجات باشد. حبوبات، میوه، غلات کامل، گوشت و مرغ بدون چربی، ماهی و تخم مرغ، آجیل و مغزها از جمله مواد مغذی هستند که باید حتما در رژیم غذایی بیمار وجود داشته باشند. علاوه بر این بیمار اصلا نباید غذاهای شور یا چرب بخورد.
کلام آخر
مراقبت از بیمار سکته مغزی در منزل، فرآیندی چالشبرانگیز اما امکانپذیر است که به کمک مرکز درمان در منزل همراز ممکن شده است. تمرکز روی ایمنی، تغذیه مناسب، توانبخشی و حمایت عاطفی از طرف خانواده میتواند تاثیر زیادی روی روند بهبودی بیمار داشته باشد. برای استفاده از خدمات پرستاری یا اعزام پزشک به منزل میتوانید با شمارههای مرکز درمان در منزل همراز تماس بگیرید. ۰۹۱۲۳۰۳۹۳۱۶ – ۰۲۱۲۲۶۸۹۳۹۸
سوالات متداول
آیا تغذیه بیماران سکته مغزی اهمیت دارد؟
بیمار باید تغذیه سالم و مغزی داشته باشد. یک رژیم غذایی سالم و خوب میتواند عوارض سکته را تا حد زیادی کاهش دهد.
آیا امکان برقراری رابطه جنسی بعد از سکته مغزی وجود دارد؟
بله، بعد از طی شدن مدتی از دوره نقاهت و درمان کافی امکان برقراری رابطه جنسی برای بیماران سکته مغزی وجود دارد.
هزینه پرستار بیمار سکته مغزی چقدر است؟
هزینه پرستاری که استخدام میکنید به موارد مختلفی بستگی دارد. میزان آسیب بیمار و شدت سکته و نیاز به مراقبتهای خاص میتواند روی هزینهها تاثیر داشته باشد. ساعات حضور پرستار در خانه هم میتواند هزینهها را تغییر دهد.








