O2 تراپی با نازل و ماسک در منزل

اکسیژن درمانی در منزل تهران (Oxygen Therapy)

اکسیژن درمانی تکمیلی به افراد مبتلا به نارسایی قلب، کووید-۱۹، آمفیزم، آپنه خواب و سایر مشکلات تنفسی کمک می‌کند تا اکسیژن کافی برای عملکرد و حفظ سلامت خود دریافت کنند. سطح پایین اکسیژن خون (هیپوکسمی) می‌تواند به اندام‌ها آسیب برساند و تهدیدکننده زندگی باشد. ممکن است برای تمام عمر یا به طور موقت به اکسیژن درمانی نیاز داشته باشید. سطح اکسیژن خون سالم به شما کمک می‌کند تا احساس بهتری داشته باشید و بهتر بخوابید.

اکسیژن درمانی چیست؟

اکسیژن درمانی به افراد مبتلا به بیماری‌های ریوی، قلبی یا مشکلات تنفسی کمک می‌کند تا اکسیژن مورد نیاز بدن خود را برای عملکرد صحیح دریافت کنند. این اکسیژن، مکمل (اضافی) اکسیژنی است که از هوا استنشاق می‌کنید. همچنین ممکن است اصطلاح اکسیژن مکمل را بشنوید.

در واقع اکسیژن تراپی روشی پزشکی است که در آن اکسیژن خالص یا غلیظ‌شده به بیمارانی که سطح اکسیژن خونشان پایین معمولا پایین تر از 88 درصد است (هیپوکسمی) داده می‌شود. این روش معمولاً از طریق ماسک بینی، کانولای بینی (لوله کوچک زیر بینی) یا ماسک‌های مخصوص انجام می‌گیرد و هدف آن جبران کمبود اکسیژن در بافت‌های بدن و پیشگیری از عوارض خطرناک ناشی از هیپوکسی است.

اکسیژن درمانی از طریق مخازن یا اکسیژن سانترال تجویز می شود. مخازن اکسیژن که به شکل کپسول می باشند به صورت عمودي در کنار تخت مددجو قرار داده می شوند یا روي کنسول بالاي سر بیمار نصب می باشد و حتما دقت نمایید که کپسول اکسیژن باید با زنجیر به یک محل مطمئن فیکس گردد. انواع اکسیزن تراپی و مراقبت های پرستاری در منزل در ادامه مطالب آورده شده است.

موارد تجویز اکسیژن درمانی:

1. بیماری‌های تنفسی: مانند COPD، آسم شدید، پنومونی یا فیبروز ریوی.
2. نارسایی قلبی: وقتی قلب نمی‌تواند اکسیژن کافی به بدن برساند.
3. شرایط حاد: مانند مسمومیت با مونوکسید کربن، شوک یا تروما.
4. پس از جراحی‌های بزرگ: برای کمک به بهبودی و جلوگیری از عوارض تنفسی.
5. بیماران کرونایی: در موارد شدید COVID-19 با درگیری ریه.

اکسیژن درمانی چه کاری انجام می‌دهد؟

اکسیژن درمانی، اکسیژنی را که بدن شما هنگام تنفس دریافت نمی‌کند، به آن می‌دهد. شاید بتوان آن را به عنوان یک کمک به سیستم تنفسی در نظر گرفت .

وقتی از طریق دهان یا بینی نفس می‌کشید ، بدن شما هوا را به درون خود می‌کشد. هوا حاوی ۸۰٪ نیتروژن و ۲۰٪ اکسیژن است. ریه‌های شما اکسیژن را از این هوا فیلتر می‌کنند. سپس اکسیژن را از طریق رگ‌های خونی به اندام‌ها، بافت‌ها و سلول‌های شما می‌فرستند .

وقتی مشکلات ریوی دارید، اکسیژن کافی به سلول‌های شما نمی‌رسد تا بدن و اندام‌های شما آنطور که باید کار کنند. شما دچار کمبود اکسیژن خون ( هیپوکسمی ) می‌شوید. با گذشت زمان، هیپوکسمی می‌تواند منجر به آسیب اندام و نارسایی اندام شود. کمبود اکسیژن می‌تواند تهدیدکننده زندگی باشد.

سطح اکسیژن سالم چیست؟

سطح اکسیژن سالم (که اشباع اکسیژن نیز نامیده می‌شود) ۹۵٪ یا بالاتر است. ارائه دهندگان خدمات درمانی اکسیژن درمانی را زمانی تجویز می‌کنند که سطح اکسیژن به زیر ۸۸٪ برسد.

افراد چه مدت به اکسیژن درمانی نیاز دارند؟

برخی از افراد مبتلا به بیماری‌های مزمن تا آخر عمر به اکسیژن مکمل نیاز دارند، در حالی که برخی دیگر به طور موقت و تا زمان بهبودی از بیماری حاد (کوتاه مدت) به آن نیاز دارند. شما باید دستورالعمل‌های پزشک خود را دنبال کنید. بسته به نیازهای خاص سلامتی شما، ممکن است به اکسیژن درمانی ۲۴ ساعته نیاز داشته باشید. یا ممکن است فقط هنگام خواب یا ورزش به اکسیژن اضافی نیاز داشته باشید.

اکسیژن تراپی با انواع ماسک

کانولاي بینی

این سیستم متداولترین راه تجویز اکسیژن است. وسیله ساده وراحت براي تجویز اکسیژن است. دوشاخک که حدود1/5 سانتی متر طول دارند ودرمرکز لوله اي یکبار مصرف واقع هستند در درون حفره هاي بینی قرار می گیرند اکسیژن از طریق کانولا با جریان حداکثر 1 تا6 لیتر در دقیقه تجویز می گرددکه میزان2FiO برابر 24 – 44 درصد به بیمار رساند . معمولا از جریان بیش از 4 لیتر در دقیقه استفاده نمی شود زیرا سبب خشکی مخاط دهان می شود

ماسک ساده صورت

براي درمان کوتاه مدت استفاده می گردد . بـه خـوبی روي صـورت ثابـت نمـی شـود واکسـیژن را بـا سـرعت 6 – 10 در دقیقـه در غلظـت 30 تـا 60 درصـد بـه مـددجو مـی رسـاند تجـویز اکسیژن بـا ایـن روش مـوثرتر از کـانولاي بینـی اسـت . اسـتفاده از ایـن نـوع ماسـک بـراي مددجویان دچار احتباس دي اکسید کربن به دلیل تشدید احتباس ، ممنوع است.

ماسک ذخیره کننده اکسیژن

• ماسک با استنشاق مجدد بخشی از هواي بازدمی( Mask Rebreathing Partial) این ماسکها با تجویز اکسیژن به میزان 6 – 10 لیتر در دقیقه ، 2FiO در حدود 60 – 80 را ایجاد می کنند این نوع ماسک داراي کیسه ذخیره ساز بوده ، ذخیره مصنوعی اکسیژن را افزایش می دهد و در نتیجه 2FiO بیشتري به بیمار می رساند تقریبا 1/3 از هواي بازدمی نیز به کیسه ذخیره ساز برمی گردد در واقع حجم برگشتی از فضاي مرده آناتومیک است که هنوز غنی از اکسیژن بوده، گرم ومرطوب است وحاوي مقدار کمی 2CO است . جهت اطمینان از اینکه بیمار حجم زیادي از هواي بازدمی را مجددا تنفس نمی کند ، باید جریان اکسیژن حداقل 6 لیتر دردقیقه باشد . به نحوي که با هر دم بیش از 1/3 از حجم کیسه ذخیره ساز کاسته شود در غیر این صورت نیز می تواند در کیسه ذخیره ساز تجمع یابد وموجب افت درصد اکسیژن داخل کیسه گردد
• ماسک بدون استنشاق مجدد هواي بازدمی این ماسکها داراي کیسه ذخیره ساز با دریچه یک طرفه هستند که اجازه ورود هواي بازدمی به داخل کیسه ذخیره ساز را نمی دهـد . بوسـیله ایـن ماسکها با تجویز 6 – 15 لیتر اکسیژن در دقیقه ، می توان 2FiO میزان 95 – 100 درصد ایجاد کرد.در این نوع ماسک باید کیسه را درمدت دم مورد مشاهده قرار داد.

ماسک ونچوري

جهت تجویز اکسیژن با جریان بالا استفاده می شوند این ماسکها قابل اعتماد ترین، دقیـق تـرین روش براي غلظت صحیح وکنترل شده اکسیژن هستند . اکسیژن با غلظـت 24 تـا 55 درصـد بـا جریان 2 تا 14 لیتر در دقیقه این وسایل طوري طراحی شده اند که هواي اتاق را با جریان ثابتی از اکسیژن مخلوط کرده سپس به ریه ها می فرستندبه علت سرعت بالاي جریان گاز در این سیستم همواره میزان ثابتی از اکسیژن در سیستم جریان داشته هواي اضافی همراه با دي اکسـید کـربن بوسیله این جریان سریع از زیر ماسک خارج می شود در این نوع ماسک آداپتورهاي قابل تعویض وجوددارد که مقدار ثابتی از اکسیژن را با حجم ثابتی از هوا مخلوط کرده به بیمار می رسانند مهمترین مورد مصرف ماسک ونچوري در بیماریهاي مزمن انسداد ریه COPD است.

عوارض اکسیژن تراپی

•  مسمومیت با اکسیژن
• صدمات چشمی
• آتلکتازي جذبی

اکسیژن درمانی می‌تواند نجات‌دهنده زندگی باشد، اما باید تحت نظارت پزشک و با تنظیم دقیق میزان اکسیژن انجام شود. در صورت مشاهده علائمی مانند سردرد، گیجی یا تنگی نفس تشدیدشده، باید با پزشک مشورت کرد.

در صورت بروز PVC باید ساکشن نمودن را متوقف نمود و بعد از اکسیژناسیون و برطرف شدن آریتمی مجدداً اقدام به ساکشن شود.