تزریق عضلانی یکی از رایجترین روشهای رساندن دارو به بدن است که در مراکز درمانی، درمانگاهها و حتی منزل انجام میشود. بسیاری از افراد تصور میکنند تزریق عضلانی عملی ساده و کم ریسک و عوارض است، اما اگر این کار به درستی انجام نشود میتواند با عوارض جدی و طولانیمدت همراه باشد. انتخاب نادرست محل تزریق، عمق اشتباه ورود سوزن، زاویه اشتباه همگی میتوانند باعث آسیب به عضله، عصب، رگ یا بافتهای اطراف محل تزریق شوند. عوارض تزریق عضلانی اشتباه ممکن است ساده و در حد درد و التهاب ساده یا آسیبهای عصبی، آبسه، نکروز بافتی و حتی اختلالات حرکتی باشد. آگاهی و آشنایی با این عوارض میتواند جلوی بروز مشکلات جدی را بگیرد.
فراموش نکنید که تزریق عضلانی حتما باید توسط افراد حرفهای انجام شود. حتی اگر در منزل این کار را انجام میدهید باید از یک پرستار یا تکنسین حرفهای کمک بگیرید. برای دریافت خدمات درمانی و پزشکی در منزل مثل تزریقات عضلانی و وریدی در منزل، اعزام پزشک در منزل، اعزام پرستار به منزل و سرم تراپی در خانه با شمارههای مرکز درمان در منزل همراز تماس بگیرید. ۰۲۱۲۲۶۸۹۳۹۸ – ۰۹۱۲۳۰۳۹۳۱۶
عوارض تزریق عضلانی اشتباه
همانطور که قبلا هم اشاره کردیم تزریق عضلانی اشتباه میتواند عوارضی به همراه داشته باشد. این عوارض عبارتند از:
- درد شدید و غیرطبیعی در محل تزریق یکی از این عوارض است. این درد گاهی تا چند ساعت ادامه دارد و در بعضی موارد حتی شدیدتر هم میشود و حرکت محل تزریق برای فرد دشوار میشود.
- یکی از عوارض مهم تزریق عضلانی اشتباه، آسیب به عصب است که ممکن است با علائمی مانند بیحسی، گزگز، سوزش، ضعف عضلانی یا حتی اختلال حرکتی موقت یا دائمی خودش را نشان دهد.
- در صورتی که دارو به جای عضله وارد بافت چربی یا زیرجلدی شود فرد دچار التهاب، سفتی، توده دردناک و جذب ناقص دارو میشود و همچنین اثربخشی دارو کاهش پیدا میکند.
- برخورد سوزن با رگ و ورود ناخواسته دارو به جریان خون میتواند باعث بروز علائمی مانند سرگیجه، تپش قلب، تهوع، گرگرفتگی یا واکنشهای ناگهانی در بدن شود که در برخی موارد جدی است و فرد باید حتما توسط پزشک تحت درمان قرار بگیرد.
- همچنین یکی دیگر از عوارض تزریق اشتباه عفونت موضعی، آبسه یا حتی تخریب بافت عضلانی است. این مورد زمانی اتفاق میافتد که اصول بهداشتی رعایت نشده باشد.
- خونریزی، کبودی و تغییر رنگ پوست در محل تزریق از دیگر عوارض شایع هستند که به دلیل آسیب به مویرگها یا انتخاب اشتباه محل تزریق و زاویه غلظ ایجاد میشود.
برای دریافت خدماتی مثل تزریقات عضلانی در منزل با شماره های همراز تماس بگیرید. ۰۲۱۲۲۶۸۹۳۹۸ – ۰۹۱۲۳۰۳۹۳۱۶
انواع تزریق عضلانی اشتباه
تزریق به عصب
یکی از خطرناکترین مشکلا در تزریق عضلانی اشتباه، برخورد سوزن یا تزریق مستقیم دارو به عصب است. این اتفاق زمانی پیش میآید که جای درست برای تزریق انتخاب نشده و بیشتر در ناحیه باسن که عصب مهمی از آن عبور میکند دیده میشود. تزریق به عصب میتواند باعث درد شدید و ناگهانی، سوزش ناگهانی، بیحسی، گزگز یا حتی ضعف و فلج موقت یا دائمی اندام مربوطه شود. در برخی موارد، آسیب عصبی ادامهدار میشود و بیمار برای مدت طولانی با درد یا اختلال حرکتی درگیر میشود. شدت آسیب به نوع دارو، حجم تزریق و میزان تماس با عصب بستگی دارد.
تزریق کمعمق
در تزریق عضلانی هدف این است که دارو مستقیم وارد بافت عضله شود و به همین دلیل عمق مناسب موقع تزریق باید حتما رعایت شود. اگر تزریق عضلانی اشتباه انجام شود و سوزن به اندازه کافی وارد عضله نشود، دارو در لایههای سطحیتر مانند چربی یا بافت زیرجلدی باقی میماند و خود باعث عوارضی مثل تورم و التهاب میشود. تزریق در عمق کم باعث میشود دارو به خوبی و سریع جذب نشود و اثربخشی مورد انتظار را نداشته باشد. علاوه بر این در مواردی که تزریق در عمق کم انجام میشود فرد درد طولانی مدت، سفتی محل تزریق، التهاب و حتی تشکیل توده و آبسه را تجربه میکند. دلیل این موضوع این است که بعضی داروها برای تزریق زیر جلدی مناسب نیستند.
برخورد سوزن به استخوان
در برخی افراد لاغر، کودکان یا سالمندان، فاصله بین پوست تا استخوان کم است. اگر طول سوزن متناسب با شرایط بدنی فرد انتخاب نشود یا فردی که تزریق را انجام میدهد فشار زیادی وارد کند یا سوزن را در زاویه اشتباه وارد کند احتمال برخورد سوزن با استخوان وجود دارد. بیمار در این شرایط درد شدید و ناگهانی احساس میکند و این درد میتواند باعث حرکت ناگهانی و آسیبهای بیشتر شود. گرچه برخورد سطحی و ملایم سوزن با استخوان آسیب دائمی ایجاد نمیکند ولی احتمال التهاب در اطراف استخوان و همینطور درد مزمن و ماندگار وجود دارد.
تزریق بیش از حد یا کم
حجم دارو نقش مهمی در ایمنی تزریق عضلانی دارد. تزریق حجم بیش از حد در یک عضله کوچک میتواند باعث کشیدگی بافت عضله، درد شدید، افزایش فشار و کاهش خونرسانی در آن ناحیه شود. از طرفی تزریق کمتر از حجم مورد نیاز هم باعث می شود اثربخشی دارو کم شود. همچنین تزریق بیش از حد مجاز هم می تواند باعث نشت دارو به بافت های اطراف و ایجاد التهاب و نکروز بافتی شود.
تزریق زیرجلدی به جای عضلانی
یکی دیگر از انواع تزریق عضلانی اشتباه تزریق به زیر جلد به جای عضله است. در بعضی موارد زاویه و محل تزریق به درستی انتخاب نمیشود. در این شرایط دارو به جای اینکه وارد عضله شود به صورت زیر جلدی تزریق میشود. این موضوع در افرادی که چربی بیشتری دارند شایعتر است. علاوه بر این ماهیت داروهای زیرجلدی با عضلانی فرق میکند و تزریق آمپول عضلانی به زیر جلد میتواند باعث درد شدید، سوزش، قرمزی، تورم و ایجاد توده سفت شود. همچنین دارو در زیر جلد درست جذب نمیشود و درمان به تاخیر میافتد.
انتخاب نادرست محل تزریق
انتخاب محل مناسب میتواند جلوی تزریق عضلانی اشتباه را بگیرد. هر عضله ظرفیت مشخصی برای پذیرش حجم دارو دارد و نزدیکی آن به اعصاب و عروق متفاوت است. تزریق در محل نامناسب میتواند خطر آسیب عصبی، خونریزی یا درد شدید را افزایش دهد. برای مثال، تزریق اشتباه در ناحیه باسن بدون توجه به تقسیمبندی درست میتواند به عصبهای اصلی آسیب برساند. همچنین تزریق در عضلاتی که دچار التهاب، عفونت، زخم یا کبودی هستند باعث میشود این عوارض بدتر شوند. انتخاب اشتباه محل تزریق هم درد دارد و هم باعث میشود بیمار در آینده و تزریقات بعدی اضطراب و استرس بیشتری داشته باشد.
علائم تزریق اشتباه عضلانی
علائم تزریق عضلانی اشتباه بسته به نوع خطا و شدت آن متفاوت است. درد شدید و غیرطبیعی که بلافاصله یا چند ساعت پس از تزریق ایجاد میشود، یکی از شایعترین نشانههاست. تورم، قرمزی، سفتی و گرمی محل تزریق میتواند نشاندهنده التهاب یا تجمع دارو در بافت نامناسب باشد. بیحسی، گزگز، ضعف یا اختلال در حرکت اندام ممکن است نشانه آسیب عصبی باشد. در موارد شدیدتر، تغییر رنگ پوست، ترشح، تب یا بدتر شدن درد طی چند روز میتواند به معنای عفونت یا آبسه باشد. توجه به این علائم و پیگیری بهموقع، نقش مهمی در جلوگیری از عوارض جدیتر دارد.
تزریق اشتباه آمپول عضلانی در رگ
یکی از اشتباهات نگرانکننده در زمینه تزریقات عضلانی ورود اشتباه دارو به داخل رگ است. اگر سوزن به صورت تصادفی وارد رگ شود و دارو وارد جریان خون شود عوارض جدی و گاها خطرناکی به همراه دارد. این عوارض میتواند شامل سرگیجه، تپش قلب، تهوع، احساس گرگرفتگی یا واکنشهای سیستمیک جدی باشد. بعضی داروهای عضلانی با ورود مستقیم به رگ میتوانند اثرات سمی و خطرناک داشته باشند و حتی باعث آسیبهای جدی به دیگر ارگانهای داخلی شوند. به همین دلیل تاکید داریم که تزریقات عضلانی حتما توسط افرادی حرفهای و آموزشدیده انجام شود.
آسپیره نکردن آمپول عضلانی
آسپیره کردن یعنی عقب کشیدن مختصر پیستون سرنگ قبل از تزریق دارو است تا فرد مطمئن شود که سوزن وارد رگ نشده. اگر سرنگ را آسپیره کند و خون وارد سرنگ شود یعنی سوزن وارد رگ شده. این برای داروهایی که برای تزریق عضلانی طراحی شدهاند و ورود آنها به رگ میتواند خطرناک باشد اهمیت زیادی دارد.
تزریق وریدی و سرم تراپی در منزل با مرکز درمان در منزل همراز. ۰۲۱۲۲۶۸۹۳۹۸ – ۰۹۱۲۳۰۳۹۳۱۶
اگر آمپول عضلانی هواگیری نشود چه اتفاقی میافتد؟
هواگیری سرنگ قبل از تزریق یکی از مهمترین و اصولیترین کارهایی است که یک تکنسین تزریقات یا پرستار باید انجام دهد. وجود کمی هوا یا همان حبابهای کوچک در سرنگ خطر جدی ایجاد نمیکند ولی باعث میشود فرد درد بیشتری در محل تزریق احساس کند. در موارد نادر اگر میزان این هوا بیشتر باشد و وارد بافت یا رگ شود میتواند باعث ناراحتی، احساس فشار یا حتی واکنشهای غیرعادی شود. به همین دلیل تکنسینها باید آمپول را قبل از تزریق کامل هواگیری کنند تا مشکلی برای بیمار ایجاد نشود.
درمان درد جای آمپول بعد از تزریق
درد محل تزریق یکی از شایعترین و سادهترین عوارض تزریق عضلانی است. مسلما با ورود دارو بافت عضله تحریک شده و این میتواند باعث درد شود. علاوه بر این بعضی داروها کلا درد بیشتری دارند. تکنیک تزریق و مهارت فرد تزریقکننده را هم نباید فراموش کنید. برای کاهش درد، استراحت دادن به عضله، استفاده از کمپرس گرم پس از گذشت چند ساعت، و ماساژ ملایم عضله میتواند این درد را کاهش دهد. بهتر است بعد از تزریق بلافاصله و محکم ماساژ ندهید چون باعث پخش نامناسب دارو و بیشتر شدن التهاب میشود. اگر درد شدید و طولانی بود حتما به پزشک مراجعه کنید.
علت خون آمدن بعد از تزریق عضلانی
خونریزی خفیف بعد از تزریق عضلانی به دلیل آسیبی است که موقع تزریق به مویرگهای سطحی وارد میشود و جای نگرانی ندارد. با کمی فشار ملایم روی محل تزریق میتوانید خونریزی را متوقف کنید. ولی اگر شدید یا مداوم بود نشان میدهد سوزن به رگهای بزرگتر برخورد کرده و باعث آسیب به آنها شده. تزریق با زاویه و عمق نامناسب، یا خارج کردن سریع سوزن بدون فشار مناسب باعث افزایش خونریزی میشود.
پایانبندی
تزریق عضلانی با اینکه یک روش ساده و کمخطر است ولی باز هم به دقت و مهارت و رعایت اصول درست نیاز دارد. اشتباه عضلانی اشتباه میتواند منجر به عوارضی شود که گاهی اثرات طولانی مدت به همراه دارد. با شناخت علائم هشداردهنده میتوانید در صورت بروز هرکدام از این عوارض سریع به مراکز درمانی مراجعه کنید. انتخاب محل مناسب، رعایت اصول بهداشتی، رعایت عمق و زاویه درست همه مواردی هستند که باید حتما قبل از تزریق رعایت شوند. رعایت این موارد میتواند خطر عوارض تزریق اشتباه آمپول عضلانی را به حداقل برسانند و ایمنی این روش درمانی را افزایش دهند. برای دریافت خدمات پزشکی و درمانی در خانه مثل اعزام پزشک در منزل، اعزام پرستار در منزل و خدمات فیزیوتراپی در منزل با شمارههای مرکز درمان در منزل همراز تماس بگیرید. ۰۲۱۲۲۶۸۹۳۹۸ – ۰۹۱۲۳۰۳۹۳۱۶
سوالات متداول
آیا تزریق عضلانی اشتباه خطرناک است؟
بله، تزریق عضلانی در صورت انجام نادرست میتواند باعث عوارضی مانند درد شدید، آسیب عصبی، عفونت، آبسه و در موارد شدید اختلال حرکتی شود.
آیا تزریق اشتباه میتواند باعث فلج شدن شود؟
در موارد نادر و شدید، آسیب عصبی ناشی از تزریق اشتباه میتواند منجر به ضعف شدید یا فلج موقت یا دائمی اندام شود.
درد جای آمپول تا چند روز طبیعی است؟
درد خفیف تا یکی دو روز طبیعی است، اما اگر درد شدید، رو به افزایش یا همراه با تورم و تب باشد باید بررسی شود.
آیا تزریق عضلانی را میتوان در منزل انجام داد؟
بله، اما فقط توسط پرستار یا فرد آموزشدیده، زیرا تزریق نادرست در منزل خطر بروز عوارض را افزایش میدهد.
