گذاشتن پگ معده یا گاستروستومی در منزل یک راه موثر برای بیمارانی است که به دلیل مشکلات جسمی باید از این روش درمانی استفاده کنند. اختلالات بلع، بیماریهای نورولوژیک، کاهش سطح هوشیاری، برخی سرطانها و شرایط مزمن میتوانند بیمار را به مرحلهای برسانند که نه تنها نمیتواند به صورت معمولی تغذیه کند بلکه تغذیه خوراکی میتواند برایش خطرناک باشد. در این شرایط برای حفظ وضعیت تغذیهای بیمار و رساندن مواد مغذی به بدن از پگ معده یا گاستروستومی استفاده میکنند. این روش هم از نظر فیزیولوژیک با عملکرد طبیعی معده سازگار است و هم برای استفاده طولانیمدت طراحی شده. برخلاف لولههای بینیمعدهای که اغلب موقتی هستند و بیماران با آنها احساس راحتی ندارند پگ معده راحتتر و پایدارتر است و میتواند تاثیر مثبتی روی کیفیت زندگی بیمار داشته باشد.
با توجه به اینکه خیلی از بیماران وقتی از بیمارستان ترخیص میشوند ادامه روند درمان را در منزل پیگیری میکنند آشنایی با نحوه گذاشتن پگ معده یا گاستروستومی در منزل میتواند برای آنها مفید باشد. آشنا نبودن با نحوه تعویض یا مراقبت از این وسیله میتواند باعث بروز عوارض جدی در بیمار شود.
اگر نیاز به نصب یا تعویض پگ معده دارید میتوانید از خدمات پزشکی مرکز درمان در منزل همراز بهرهمند شوید. برای دریافت خدمات دیگر از قبیل تزریق سرم، ویزیت دکتر یا فصد خون با شمارههای همراز تماس بگیرید. ۰۲۱۲۲۶۸۹۳۹۸ – ۰۹۱۲۳۰۳۹۳۱۶
پگ معده یا گاستروستومی چیست
پگ معده یا گاستروستومی از راه پوست روشی است که در آن یک لوله انعطافپذیر از طریق دیواره شکم مستقیم وارد معده میشود و به کمک آن مواد مغذی، مایعات و داروها را به بدن میرسانند. این لوله طوری طراحی شده است که یک مسیر پایدار بین پوست و معده ایجاد کند و میتوان برای مدتی طولانی از آن استفاده کرد. پگ معمولا از مواد زیست سازگار ساخته شده و باعث بروز حساسیت یا واکنشهای التهابی نمیشود. بخش خارجی پگ روی پوست شکم قابل مشاهده است و بخش داخلی آن وظیفه ثابت نگه داشتن لوله در داخل معده را بر عهده دارد.
پگ معده طوری طراحی شده که جابجا نمیشود ولی امکان تعویض و خارج کردن آن وجود دارد. در برخی انواع پگ، یک بالن در انتهای داخلی لوله قرار دارد که پس از ورود به معده با آب پر میشود و مانند یک تکیهگاه عمل میکند. این طراحی باعث میشود که پگ بدون نیاز به بخیه یا ابزار اضافی در جای خود ثابت بماند. اینکه از چه نوع پگ معده یا گاستروستومی استفاده شود بستگی به شرایط بیمار و طول درمان دارد.
نکته مهم در مورد پگ معده این است که برخلاف تصور برخی افراد این روش صرفا برای افرادی که مشکلات بحرانی جسمی دارند یا دم مرگ هستند استفاده نمیشود.خیلی از بیماران موقت از این وسیله استفاده میکنند و زندگی فعالی هم دارند.
برای نصب لوله بینی معده در منزل با شمارههای مرکز درمان در منزل همراز تماس بگیرید. ۰۲۱۲۲۶۸۹۳۹۸ – ۰۹۱۲۳۰۳۹۳۱۶
نحوه گذاشتن پگ معده یا گاستروستومی در منزل
گذاشتن پگ معده یا گاستروستومی باید در محیط درمانی و تحت شرایط کنترلشده انجام شود. قبل از انجام این کار پزشکان شرایط عمومی بیمار و شرایط دستگاه گوارش را بررسی میکنند تا بتوانند تا حد امکان خطر عوارض را کاهش دهند و مطمئن شوند که معده میتواند مسیر گاستروستومی را تحمل کند.
گذاشتن پگ معده برای اولین بار معمولا با یک روش کمتهاجمی انجام میشود. بعد از بیحسی یک برش کوچک روی دیوار شکم ایجاد میشود و بعد لوله پگ را از همان برش وارد معده کرده و در جای خود ثابت میکنند. این فرآیند یک عمل سرپایی به شمار میرود و بیمار ظرف مدت کوتاهی میتواند به زندگی روزمره برگردد.
پس از گذاشتن پگ معده یا گاستروستومی باید مراقبتهای اولیه را دقیق انجام دهید تا درمان با شکست مواجه نشود. در روزهای اول، محل ورود لوله باید به دقت تحت نظر باشد تا دچار عفونت، نشت یا درد غیرطبیعی نشود. همچنین تغذیه از طریق پگ معده باید مدت کوتاهی بعد از نصب انجام شود تا بدن فرصت کافی را برای تطبیق پیدا کردن با شرایط جدید داشته باشد.
تعویض پگ معده در منزل
پس از گذشت مدتی از گذاشتن پگ معده یا گاستروستومی برای اولین بار، مسیری که بین پوست و معده ایجاد شده به مرور زمان بهبود پیدا میکند و بیمار می تواند در صورت نیاز پگ را تعویض کند. معمولا در مواردی که لوله فرسوده شده، مسدود شده یا نشتی دارد باید پگ را تعویض کرد. در صورت بروز این علائم باید پگ را زودتر عوض کنید. تاخیر میتواند باعث بروز مشکلات جدی شود. برای تعویض پگ در منزل باید از یک فرد آموزشدیده کمک بگیرید.
پیش از تعویض پگ معده در منزل محل گاستروستومی باید دقیق بررسی شود. اطراف لوله نباید قرمز و متورم شده باشد یا ترشح غیرطبیعی داشته باشد. در صورت وجود هرکدام از این نشانهها باید تعویض را متوقف کنید و نزد پزشک بروید. برای تعویض در منزل تمامی اصول بهداشتی باید رعایت شوند. دستها را باید کامل بشویید و از لوازم تمیز و استریل استفاده کنید.
در پگهای بالندار برای تعویض باید آب داخل بالن را تخلیه کرده و به ارامی لوله را از بدن خارج کرد. بعد از بیرون آوردن پگ قدیمی باید سریع پگ جدید را جایگزین کرد تا کانال بسته نشود. بعد باید بالن را با میزان مشخصی آب پر کرد تا پگ در جای خود ثابت بماند. تمام این مراحل باید توسط یک فرد آموزش دیده و با دقت بالا انجام شود تا بیمار دچار مشکل نشود.
نحوه غذا دادن با پگ معده
تغذیه از طریق پگ معده باید با دقت بالا و در فواصل زمانی منظم انجام شود. نوع غذا، حجم هر وعده و سرعت ورود آن به معده همگی باید رعایت شوند. غذاهایی که از طریق پگ معده به بیمار داده میشوند باید کاملا مایع یا پورهشده باشند و هیچ ذره درشتی در آنها وجود نداشته باشد چون وجود ذرات جامد میتواند باعث انسداد لوله شود.
بیمار باید حتما در حالت نیمه نشسته باشد تا تخلیه معده به شکل طبیعی انجام شود و محتویات به معده برنگردند. غذا باید به آرامی وارد لوله شود و نباید میزان زیادی غذا را یکدفعه وارد لوله کنید. این کار باعث تهوع، دل درد یا احساس فشار در معده میشود. پس از پایان هر وعده غذایی پگ را با آب بشویید تا باقیمانده غذا داخل لوله باقی نماند و مسدود نشود. همچنین داروهایی که از طریق پگ داده میشوند باید کامل حل شده و جداگانه مصرف شوند.
خدمات نصب سونداژ در منزل به صورت شبانهروزی توسط مرکز درمان در منزل همراز در سراسر تهران انجام میشود. ۰۲۱۲۲۶۸۹۳۹۸ – ۰۹۱۲۳۰۳۹۳۱۶
عوارض پگ معده
- عفونت محل ورود پگ یکی از عوارض گذاشتن پگ معده یا گاستروستومی در منزل است که خودش را به صورت قرمزی، درد، گرمی پوست یا ترشح نشان میدهد. در صورت بیتوجهی این عفونت به لایههای عمیقتر گسترش پیدا میکند.
- نشت محتویات معده به اطراف پگ ممکن است باعث تحریک پوستی، التهاب مزمن و ایجاد زخمهای دردناک شود.
- انسداد لوله پگ در اثر باقیماندن غذا یا داروهای حلنشده هم یکی دیگر از عوارض گذاشتن پگ معده یا گاستروستومی است که میتواند تغذیه را مختل کرده و نیاز به درمان پزشکی داشته باشد.
- یک عارضه دیگر درد و ناراحتی شکمی است که به دلیل تغذیه سریع و حجم نامناسب غذا یا دیگر مشکلات گوارشی ایجاد میشود.
- خارج شدن ناگهانی پگ میتواند مسیر گاستروستومی را در مدت کوتاهی ببندد و باعث بروز عوارض جدی شود.
ترکیدن بالن پگ معده
در پگهایی که از بالن داخلی برای ثابت ماندن در معده استفاده میکنند احتمال ترکیدن یا تخلیه تدریجی بالن وجود دارد. این اتفاق به دلیل فرسایش مواد سازنده بالن، تماس طولانیمدت با اسید معده یا استفاده طولانی مدت رخ میدهد. وقتی بالن کارایی خود را از دست میدهد پگ در جای خود حرکت میکند. لق شدن پگ، بیرون زدن بیشتر لوله یا نشت محتویات معده از نشانههای ترکیدن بالن هستند. در چنین شرایطی، ادامه تغذیه میتواند خطرناک باشد چون میتواند باعث خروج کامل پگ یا آسیب به بافتهای دیگر شود. با شناسایی سریع این مشکل میتوانید جلوی بروز مشکلات جدی را بگیرید. اگر بالن پاره شد باید سریع پگ معده یا گاستروستومی را عوض کنید. تاخیر در این زمینه میتواند باعث بسته شدن مسیر گاستروستومی یا نشت محتویات معده به داخل شکم شود.
مراقبت از پگ معده
مراقبت منظم و روزانه از پگ معده نقش مهمی در کاهش عوارض و افزایش دوام لوله دارد و نباید صرفا زمانی که لوله دچار مشکل میشود به فکر مراقبت از آن بیفتید:
- محل ورود پگ به شکم باید هر روز بررسی شود تا هرگونه قرمزی، تورم یا تغییر ظاهری به موقع شناسایی شود.
- تمیز نگه داشتن پوست اطراف پگ مهم است و به پیشگیری از عفونت کمک میکند.
- شستوشوی ملایم محل پگ با مواد مناسب باعث کاهش تجمع آلودگی و ترشحات میشود.
- پس از شستوشو ناحیه را کامل خشک کنید چون رطوبت باقیمانده میتواند باعث رشد میکروبها شود.
- بررسی منظم ثابت بودن پگ و توجه به تغییر طول بخش خارجی آن را فراموش نکنید. این کار به شما اطمینان میدهد که لوله جابجا نشده.
- هرگونه لق شدن، درد غیرعادی یا ناراحتی هنگام حرکت پگ باید جدی گرفته شود و باید به پزشک مراجعه کنید.
- افراد باید قبل و بعد از تماس با پگ دستهای خود را بهخوبی تمیز کنند تا احتمال انتقال آلودگی کم شود.
رعایت این اصول ساده به بیمار کمک میکند تا با آرامش بیشتری از پگ معده استفاده کند و کیفیت زندگی بهتری داشته باشد.
تزریق داخل پورت در منزل توسط افراد حرفهای در مرکز درمان در منزل همراز انجام میشود. برای دریافت این خدمات تماس بگیرید. ۰۲۱۲۲۶۸۹۳۹۸ – ۰۹۱۲۳۰۳۹۳۱۶
پایانبندی
پگ معده یا گاستروستومی راهکاری مؤثر و قابلاعتماد برای رساندن غذا به بیمارانی است که نمیتوانند به صورت معمولی غذا بخورند. مرحله گذاشتن صحیح، مراقبت صحیح و تغذیه اصولی از موارد مهم در این زمینه هستند و تاثیر زیادی روی سلامت بیمار دارند. با رعایت اصول بهداشتی، توجه به علائم هشداردهنده و تعویض به موقع، میتوان جلوی بسیاری از مشکلات مرتبط با پگ معده را گرفت. برای دریافت خدمات درمانی و پزشکی در منزل از جمله تزریقات وریدی و عضلانی آمپول و واکسن، اعزام پرستار در منزل، فیزیوتراپی و خدمات دارو در منزل با شماره های همراز تماس بگیرید. ۰۹۱۲۳۰۳۹۳۱۶ – ۰۲۱۲۲۶۸۹۳۹۸
سوالات متداول
آیا این عمل به بیهوشی نیاز دارد؟
عمل گذاشتن پگ معده یک عمل سرپایی است و نیازی به بیهوشی کامل ندارد.
در زمان استفاده از پگ معده بیمار باید بستری باشد؟
خیر؛ بیماران نیازی به بستری کامل ندارند و میتوانند زندگی روزمره خود را داشته باشند.
آیا پگ معده عوارض دارد؟
بله خونریزی، انسداد، عفونت و التهابات در مری یا معده از جمله عوارض احتمالی گذاشتن پگ معده یا گاستروستومی هستند.
